ماهيچه ها (muscles)
انقباض ماهيچه ها وحركت
حركت،حاصل برهم كنش ماهيچه واسكلت است.
ماهيچه ها بوسيله ي زردپي(tendon)به استخوان ها متصل شده اند.به طور مثال يك طرف ماهيچه ي دوسر بازو توسط زردپي به استخوان هاي شانه متصل است وطرف ديگر اين ماهيچه به يكي از استخوان هاي ساعدمتصل شده است.يك ماهيچه تحت نيروي خود مي تواند فقط منقبض يا كوتاه شود. پس از انقباض ماهيچه،شل شدن يا انبساط آن يك روند غير فعال است واغلب بوسيله ي انقباض يك ماهيچه ي ديگر منبسط ميشود.
به طور مثال اگر ما فقط يك ماهيچه در بازو داشتيم نمي توانستيم، دست رابه عقب وجلو برده يادر جهات مختلف حركت دهيم.
لازمه حركت دست درجهت هاي متضاد،آن است كه ماهيچه ها به صورت زوج هاي مخالف به استخوان دست متصل شوند.
تمام جانوران،حتي‌كوچك ترين ‌آنها،مانند مورچه ها،زوج ماهيچه هاي مخالف هم دارند كه نيروهايي در جهت هاي مخالف هم توليد مي كنند.
يك سؤال:
چرا در هنگام ورزش براي تقويت ماهيچه هاي دست وپابايدهم در برابر خم كردن وهم در برابر راست كردن آن ها مقاومت وجود داشته باشد؟
پاسخ:چون باعث تقويت هردوماهيچه ي زوج مخالف گردد.
تارهي ماهيچه اي خود شامل دسته اي از تارهاي كوچك تر هستند.ماهيچه هاي اسكلتي ماهيچه هاي مخطط نيز ناميده مي شود،زيرا اين تارچه ها زماني كه باميكروسكوپ نوري بررسي مي شوند،حالت تيره وروشن متناوب را از خود نشان مي دهند.
يك تارچه شامل واحد هاي تكرار شونده به نام ساركومر مي باشد.از لحاظ ساختاري ساركومر ناحيه ي بين دونوار باريك تيره،كه خط هاي zناميده مي شوند،است.
از لحاظ كاركرد ساركومر ساختار منقبض شونده در تارچه است،كه آن هم جزء اساسي تار ماهيچه اي مي باشد.
زماني كه رشته هاي نازك برروي رشته هاي ضخيم ساركومر مي لغزد،ماهيچه منقبض مي شود.
در دهه ي 1950 برنده بريتانيايي جايزه ي نوبل،اي.اف.هاكسلي ومحققين ديگر مدلي را پيشنهاد كردند كه به نام مدل رشته هاي لغزنده در انقباض ماهيچه ها شناخته مي شود.اين مدل رابطه ي بين ساختار ساركومر وعملكرد آن را توضيح مي دهد.طبق اين مدل ساركومر زماني منقبض مي شود كه رشته نازك درطول رشته ضخيم مي لغزد.
بيماي هاي مربوط به ماهيچه
آتروفي (ATROPHY):
هنگامي که عضلات براي مدت طولاني از فعاليتشان کاسته گردد
بتدريج حجمشان تحليل رفته و کوچک ميشوند که به آن آتروفي ميگويند.
هيپر تروفي (HYPERTOPHY):
هنگامي که فعاليت عضلات افزايش مي يابد سبب افزايش حجم و
اندازه سلولهاي عضلاني ميگردد که هيپر تروفي نام دارد.
مکانيزم افزايش حجم عضلات
تصور کنيد که شما با يک عضله خاص در بدن وزنه اي به وزن ۱ کيلوگرم
را روزانه بلند ميکنيد. هنگامي که اين وزنه از ۱ کيلوگرم مثلا به ۵
کيلوگرم افزايش مي يابد ابتدا با بلند کردن آن وزنه بطور مکرر در
فيبرهاي عضلات يک پارگي بسيار ريز پديد مي آيد که ميکروتراما
(MICROTRAUMA) نام دارد.
تونوس ماهيچه چيست؟
انقباض خفيف ومداوم ماهيچه راتونوس ماهيچه مي گويند.بسياري از ماهيچه هاي گردن وتنه هنمگام بيداري وضعيت بدن رانگه مي دارند ودر فرد بي هوش وگاهي استراحت طولاني مانند گچ گرفتن دست وپاخاصيت تونوس ماهيچه را از بين مي برد.
كزاز عضلاني چيست؟
در يك تكان ماهيچه اي،اگرتعداد محرك ها افزايش يابد،يافاصله ي زماني بين تحريك ها كم شود،وقبل ازاتمام مرحله ي استراحت ،تحريك بعدي وارد شود،سرانجام انقباض هاي طولاني در ماهيچه بوجود مي آيد.
در كزاز ناقص،قبل از پايان استراحت،محرك اثرمي كندونقباضات متوالي ايجاد كزاز ناقص مي كند،ولي اگر محرك عدي قبل از پايان يافت زمان انقباض اثركند،ماهيچه در حالت انقباض باقي مي ماند.در اين حالت قدرت ماهيچه بسيار بيش تر از نيروي يك تكان ماهيچه اي است.